ساعت دکوراتیو را چطور انتخاب کنیم؟ وقتی نمایش زمان فقط یکی از کارکردهای ساعت است

این نگاه به ساعت، سابقه‌ای طولانی‌تر از عصر تلفن‌های هوشمند دارد.

در دهه ۱۹۴۰، طراح آمریکایی جورج نلسون (George Nelson) هنگام توسعه مجموعه‌ای از ساعت‌ها به این نتیجه رسید که انسان‌ها برای خواندن زمان، بیش از آنکه به اعداد وابسته باشند، از موقعیت عقربه‌ها کمک می‌گیرند.

او همچنین معتقد بود با رواج ساعت‌های مچی، ساعت دیواری بیش از گذشته به عنصری در طراحی فضای داخلی تبدیل شده است.

این نگاه به شکل‌گیری مجموعه‌ای از ساعت‌های متفاوت انجامید که از سال ۱۹۴۹ عرضه شدند؛ ساعت‌هایی که در بسیاری از آن‌ها اعداد حذف شده بودند و فرم، رنگ و ترکیب هندسی اهمیت بیشتری پیدا کرده بود.

ساعت توپی (Ball Clock) یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های این جریان است.

نکته جالب اینجاست که نلسون تلاش نکرد صرفاً ساعت را زیباتر کند. او پرسید چه بخش‌هایی از ظاهر متداول ساعت واقعاً برای عملکرد آن ضروری‌اند و چه بخش‌هایی را می‌توان دوباره طراحی کرد.

گاهی طراحی متفاوت، از اضافه کردن چیزی تازه شروع نمی‌شود؛ از زیر سؤال بردن چیزهایی شروع می‌شود که همیشه بدیهی تصورشان کرده‌ایم.

یکی از اشتباهات رایج در انتخاب ساعت دیواری، توجه صرف به قطر یا ابعاد محصول است.

دو ساعت با اندازه یکسان، لزوماً تأثیر بصری مشابهی ندارند.

ساعتی با قاب ضخیم، رنگ تیره و جزئیات فراوان ممکن است بسیار بزرگ‌تر از ابعاد واقعی خود به نظر برسد. درحالی‌که یک ساعت با ساختار ظریف و فضای خالی بیشتر، حتی در اندازه‌ای بزرگ، سبک‌تر دیده می‌شود.

فضای خالی اطراف ساعت نیز بخشی از ترکیب‌بندی است.

گاهی یک ساعت به‌تنهایی روی دیوار، تأثیر بیشتری از همان ساعت در میان چند تابلو و وسیله تزئینی دارد.

پس پیش از خرید ساعت دکوراتیو، فقط به ابعاد خود محصول فکر نکنید؛ فاصله آن از مبلمان، تابلوها، نورپردازی و سایر عناصر را نیز در نظر بگیرید.

این پرسش شاید از همه مهم‌تر باشد.

آیا می‌خواهید از چند متر فاصله، در یک نگاه زمان دقیق را بخوانید؟ یا ساعت قرار است بیشتر یک شیء طراحی‌محور باشد که گاهی برای دیدن زمان به آن نگاه می‌کنید؟

اگر خوانایی سریع اولویت شماست، تضاد مناسب میان عقربه‌ها و صفحه، ابعاد و زاویه دید اهمیت زیادی دارند.

اما اگر ساعت را بیشتر برای حضور بصری و ایده طراحی آن انتخاب می‌کنید، می‌توانید به سراغ فرم‌های متفاوت‌تر بروید؛ ساعت‌هایی بدون اعداد، با صفحه‌های غیرمتعارف یا شیوه‌هایی کمتر معمول برای نمایش زمان.

البته یک نکته را نباید فراموش کرد: متفاوت بودن به‌تنهایی نشانه طراحی خوب نیست.

وقتی یک ساعت بخشی از خوانایی متداول خود را کنار می‌گذارد، باید در مقابل، تجربه یا معنای تازه‌ای ایجاد کند. وگرنه صرفاً استفاده از آن را دشوارتر کرده است.

ساعت دور، یکی از اشیای طراحی‌محور حسی‌نو، از همین پرسش آغاز می‌شود.

در این ساعت، نمایش زمان از وضوح همیشگی فاصله می‌گیرد. ایده طراحی آن از فضایی مه‌آلود و نگاه تصویری شرق دور الهام گرفته است؛ جایی که آنچه به‌طور کامل دیده نمی‌شود نیز می‌تواند بخشی از تجربه بصری باشد.

ساعت دور تلاش می‌کند رابطه آشنای ما با ساعت و دقیقه را دوباره مطرح کند.

اینجا زمان همچنان حضور دارد، اما قرار نیست صرفاً مجموعه‌ای از اعداد و نشانه‌ها باشد.

این ساعت نمونه‌ای از رویکردی است که در آن، طراحی تنها برای تغییر ظاهر یک وسیله انجام نمی‌شود؛ بلکه می‌خواهد تجربه استفاده و نگاه کردن به آن را هم تغییر دهد.

شاید مهم‌ترین ویژگی چنین اشیایی همین باشد: ما را به چیزی توجه می‌دهند که پیش‌تر بارها دیده‌ایم، اما کمتر درباره‌اش فکر کرده‌ایم.